Belce Örü Erçin
Sermaye piyasalarındaki sorunlar milyarlarca doların buharlaşmasına neden olurken enflasyondaki yüksek seyir halen devam ediyor.
Uzun süredir devam eden dezenflasyon programıyla yüzde 1’in altına düşürülmek istenen enflasyon, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre eylülde yüzde 1.84 arttı. Çekirdek enflasyondaki artış ise eylülde aylık yüzde 2.01 oldu. Yıllık enflasyon ise Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına geriledi.
AKARYAKIT ETKİSİ
Akaryakıt fiyatlarının zirveyi gördüğü aydaki enflasyon verisi piyasayı şaşırttı. Eylül 2026’da Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) aylık yüzde 2.07 artarken, maliyet artışlarını tetikleyen en temel unsur akaryakıt kalemiyle doğrudan ilişkili olan enerji fiyatları oldu. Ana sanayi grupları arasında aylık bazda en yüksek artış yüzde 3.55 ile enerji sektöründe gerçekleşti. Yıllık bazda incelendiğinde de enerji fiyatlarındaki artış yüzde 30.82’ye ulaştı. Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) ise en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0.20 azalış, ulaştırmada yüzde 2.79 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2.71 artış olarak gerçekleşti.
Eğitim hem aylık (%14.19) hem yıllık enflasyonda (%48) yine zirvede yer aldı. Mazot zammının eylül ayına yansıyan kısmı ise yüzde 12.93 oldu.
Kira ve işyerlerine uygulanacak tavan zam oranı da yüzde 31.49 olarak hesaplandı. Eylül 2026’da İstanbul Ticaret Odası (İTO) megakentteki perakende fiyat artışını aylık yüzde 2.11, yıllık yüzde 33.55 açıklarken, ENAG tüketici enflasyonunu aylık yüzde 2.10, yıllık yüzde 46.61 olarak duyurmuştu.
KİMLER NE DEDİ?
2027’ye işaret etti
“Dezenflasyon, ulaştırma hariç genele yayılıyor. 2027 yılında başta kira ve eğitim olmak üzere hizmet enflasyonunda ataletin azalması ve emtia fiyat artış etkilerinin zayıflaması enflasyondaki düşüşe katkı sağlayacaktır.”
Büyüme %2.3 olur
“Fon krizinin hemen ardından yaptığım paylaşımda talebin yavaşlayacağını, bunun enflasyonu dizginleyeceğini ve ekimde faiz indiriminin başlayacağını yazmıştım. Tahminlerimi aynen koruyorum. Piyasa da bu görüşe yakınsıyor. Büyüme tahminimi yüzde 2.3’e çekiyorum.”
100 bazlık 2 indirim
“Hizmetlerdeki yapışkanlık, talepteki yavaşlamayla dağılmaya başladı. Gıda tarafı yüksek verimlilikle enflasyona aşağı yönde katkıda bulundu. Yıl sonu yüzde 29 altı enflasyon son servet etkisi kaynaklı olası. Bu da 100 baz puanlık 2 indirime kapı açıyor.”
