Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasını doğrudan etkileyen beş ayrı yönetmelikte kapsamlı değişikliklere gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni kararlarla birlikte elektrik depolama tesislerinin teknik kurulum kriterlerinden lisanssız santrallerin uzaktan kontrolüne, kullanıcı teminatlarının iade süreçlerinden şebeke bağlantı kurallarına kadar birçok kritik başlık yeniden tanımlanıyor.
Teminat İadelerinde 10 İş Günü Kuralı ve Düzenli Ödeyenlere Kolaylık
Yeni yönetmelik paketiyle dağıtım sistemi kullanıcılarının teminat yükümlülükleri daha esnek ve hızlı işleyen bir yapıya kavuşuyor. Kullanıcılar artık nakit teminatın yanı sıra kesin ve süresiz banka teminat mektuplarını elektronik ortam üzerinden de sunabiliyor. Dağıtım şirketlerinin kasasında bulunması gereken yasal tutarı aşan teminatlar, kullanıcının resmi talebi doğrultusunda 10 iş günü içinde iade ediliyor. Benzer şekilde, teminat artışı gereken durumlarda da kullanıcıya ek tutarı tamamlaması için yine 10 iş günü süre tanınıyor.
Mali disiplinini koruyan aboneler için de önemli bir avantaj devreye giriyor. Son 24 ay boyunca sistem kullanım faturalarını aksatmadan ödeyen ve temerrüde düşmeyen kullanıcıların teminat katsayısı azami bir katla sınırlandırılıyor. Bu hesaplama neticesinde boşa çıkan fazla teminatların, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde hak sahiplerine geri ödenmesi gerekiyor. Teminatında yüzde 20 veya daha fazla açık bulunan ve bu eksiği gidermeyen kullanıcılar ise doğrudan EPDK’ye bildiriliyor.
Elektrik Depolama Tesislerine Otomatik Güç Kontrolü Şartı
Şebeke kararlılığını korumayı hedefleyen EPDK, elektrik depolama ünitelerinin teknik altyapısına yönelik yeni kurallar getiriyor. Tüketiciler, şebeke işletmecisinden olumlu bağlantı görüşü almaları ve tesisi aynı ölçüm noktasına konumlandırmaları şartıyla depolama yatırımı yapabiliyor. Ancak bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü aşan depolama tesisleri için iki kritik güvenlik mekanizması zorunlu tutuluyor: Otomatik güç kontrol sistemi ve enerji kesme sistemi. Bu sistemler, anlaşma gücünün üzerinde şebekeden kontrolsüz enerji çekilmesini veya şebekeye fazladan enerji basılmasını anlık olarak engelliyor.
Depolamalı Üretim Tesislerinde Kapasite Değil Güç Esas Alınacak
Depolamalı elektrik üretim tesislerinin lisans değerlendirme süreçlerinde önemli bir metodoloji değişikliğine gidildi. Artık lisans başvurularında depolama ünitesinin depolama kapasitesi (MWh) yerine kurulu gücü (MW) temel kriter olarak inceleniyor. Bu projelere ait teminatlar santralin tamamı ticari işletmeye geçene kadar çözülmüyor; kısmi iadelerde ise yalnızca kabulü tamamlanan ünitenin elektriksel gücü dikkate alınıyor.
Lisanssız Üretim Tesislerine Acil Durumlarda Uzaktan Müdahale
Yenilenebilir enerji dönüşümüyle sayısı hızla artan lisanssız elektrik üretim tesisleri, şebeke işletmecilerinin acil durum yönetimine dahil ediliyor. Dağıtım şirketleri ve belirli organize sanayi bölgeleri, Dengeleme Güç Piyasası çerçevesinde verilen acil durum talimatlarını uygulamak adına bu tesisleri uzaktan kontrol edebilme yetkisine sahip oluyor.
Acil durum sona erdiğinde sistem operatörü durumu en geç 15 dakika içinde tesis sahibine bildiriyor; tesisin yeniden devreye alınması ve sisteme enerji vermesi ise tesis sahibinin sorumluluğunda ilerliyor. Verilen acil durum talimatına uymayan üreticilere, kural dışı ürettikleri enerji için herhangi bir ödeme yapılmıyor ve bu bedeller toplayıcılar veya tedarik şirketleri aracılığıyla tahsil ediliyor. Kapsamdaki üreticilerin 60 gün içinde bağlantı anlaşmalarını revize etmek üzere başvuru yapması gerekirken, sözleşmelerdeki bazı cezai şartların uygulaması 30 Nisan 2027 tarihine kadar erteleniyor.
