Arjantin’in Tucumán eyaletinde etkili olan şiddetli yağışlar ve yol çalışmaları sırasında 1500 yıllık seramik bir cenaze küpü ortaya çıkarıldı. Bölgede acil kurtarma kazısı başlatan arkeologlar, Candelaria geleneğine ait antik mezar alanında insan kemikleri ve tarihi kaplar ele geçirdi.
BİN YILLIK CENAZE KÜPÜ NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Trancas departmanına bağlı Los Bordos de Aragón kasabasında süren yoğun yağışlar, yol güzergahındaki toprak tabakasını aşındırdı. Yol iyileştirme çalışmaları sırasında toprağın yarılmasıyla birlikte gömülü vaziyette duran devasa seramik kabın ağız kısmı yüzeye çıktı. Durumu fark eden bir mahalle sakininin yetkililere haber vermesi üzerine Tucumán Kültür Kurumu ve Tucumán Ulusal Üniversitesi uzmanları bölgede acil inceleme başlattı. İlk teknik değerlendirmeler, seramik küpün milattan sonra 500 ila 1000 yılları arasındaki döneme ait olduğunu kesinleştirdi.
1,85 METRE DERİNLİKTE BAŞLATILAN ACİL KURTARMA KAZISI
Eserin zarar görmeden çıkarılması amacıyla Arkeoloji ve Müze Enstitüsü uzmanları ile Chuschagasta Yerli Topluluğu temsilcileri ortak operasyon yürüttü. Arkeoloji ekipleri küpün etrafındaki alanı 1,85 metre derinliğe kadar titizlikle kazdı. Kazı sahasında ana gövdenin yanı sıra daha küçük seramik kaplar ve insan iskeletine ait kemik parçaları gün ışığına çıkarıldı. Güvenlik önlemleri eşliğinde çıkarılan parçalar koruma altına alınarak laboratuvar ortamına sevk edildi.
KÜPÜN İÇİNDEN NE ÇIKTI?
Uzmanlar tarafından yapılan incelemede, ana cenaze küpünün gövdesinin geçmiş dönemlerde kimliği belirsiz kişilerce kurcalandığı tespit edildi. Define arayanlar ya da kaçak kazıcılar tarafından açıldığı belirlenen ana kabın içinin boşaltıldığı görüldü. Buna karşın küpün çevresinde bulunan bozulmamış küçük kaplar ve kemik kalıntıları, antik dönemin ölü gömme ritüellerine dair somut veriler sundu. Eserlerin maddi değerinden çok barındırdığı arkeolojik miras değeri tescillendi.
Arkeologlar, boşaltılan küpün tabanında kalan tortu ve sediman tabakasını özel mikroskobik analize aldı. Toprak katmanındaki tohum, polen ve mikrofosil kalıntıları incelenerek kabın orijinal içeriği aydınlatılacak. Elde edilecek biyolojik veriler, bölgede yaşamış Candelaria topluluklarının tarım alışkanlıklarını, beslenme biçimlerini ve cenaze törenlerindeki adak geleneklerini bilimsel olarak ortaya koyacak.
