ABD Başkanı Donald Trump’ın yükselen et fiyatlarını aşağı çekmek için attığı adım, tüketiciye yalnızca birkaç sentlik indirim sağlayacak. Buna karşılık ithalatın kolaylaştırılması Amerikan sığır yetiştiricilerinin tepkisini çekti.
Vox yazarı Eric Levitz’in 30 Eylül tarihli analizine göre Trump yönetimi, ağustos sonunda hamburger yapımında kullanılan yağsız sığır eti parçalarında 661 milyon pounda kadar ithalat için uygulanan gümrük vergisini düşürdü. Amaç, bir yıl içinde yaklaşık yüzde 8 yükselen kıyma fiyatlarını aşağı çekmekti.
HAMBURGERDE İNDİRİM: YAKLAŞIK 2 SENT
Ancak düzenlemenin market fiyatlarına etkisinin oldukça sınırlı kalabileceği hesaplanıyor.
Purdue Üniversitesi ekonomistleri Ken Foster ve Bernhard Dalheimer’e göre politika, toptan kıyma fiyatlarını en fazla yüzde 1,41 düşürebilir.
Vox, ABD Tarım Bakanlığının geçmiş araştırmalarında toptan et fiyatındaki düşüşün yaklaşık yüzde 19’unun tüketiciye yansıdığı verisini de hesaba katıyor. Buna göre perakende fiyatındaki olası düşüş yüzde 0,27 civarında kalıyor.
En iyi senaryoda bir pound, yani yaklaşık 454 gram kıymanın fiyatında beklenen indirim yaklaşık 2 sent.
Aynı miktardaki kıymanın fiyatı Trump’ın göreve gelmesinden bu yana 1,32 dolar, yaklaşık yüzde 23 arttı.
İTHALATIN PAYI SINIRLI
İndirimin küçük kalmasının nedenlerinden biri düzenlemenin ABD kıyma piyasasının sınırlı bir bölümünü kapsaması.
661 milyon poundluk ithalat miktarı, ülkenin yıllık kıyma arzının yaklaşık yüzde 6,8’ine denk geliyor.
Vox ayrıca ithal edilen bu etin büyük bölümünün marketlerden çok restoranlar ve fast food zincirlerinde kullanıldığını belirtiyor.
ÇİFTÇİLERDEN TEPKİ
Tüketici açısından sınırlı kalan fiyat etkisine karşılık karar sığır yetiştiricileri arasında tepkiye yol açtı.
Üreticiler, et fiyatları her yükseldiğinde hükümetin daha ucuz yabancı eti devreye sokmasının gelecekte elde edebilecekleri geliri sınırlayabileceğinden endişe ediyor.
Sığır yetiştiriciliğinde sürüyü büyütmek yıllar süren bir yatırım gerektiriyor. Üreticiler bugün satabilecekleri genç dişi hayvanları sürüde tutarak gelecekteki üretime yatırım yapıyor. Fiyatların yükseldiği dönemlerde ithalatın artırılması ise bu hesabı değiştirebilir.
Iowa Senatörü Chuck Grassley, Kansas Senatörü Jerry Moran ve çok sayıda tarım eyaleti milletvekili de Trump’a gönderdikleri mektupta bu tür müdahalelerin aile işletmelerinin uzun vadeli geleceğini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
TARIM SEKTÖRÜNDE SORUN ETLE SINIRLI DEĞİL
Sığır eti tartışması Amerikan çiftçilerinin karşı karşıya olduğu diğer ekonomik sorunların üzerine geldi.
Vox’a göre ABD’nin sığır eti ihracatı, büyük ölçüde Çin ile yaşanan ticaret geriliminin etkisiyle 2025’te yüzde 12 düştü. Kanada ile yaşanan ticaret anlaşmazlığının da 2026’da Amerikan çiftçilerinin satışlarını olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Üretim maliyetleri de yükseldi. Temmuz 2026 itibarıyla Amerikan çiftliklerinin yakıt giderleri Trump’ın göreve geldiği döneme göre yüzde 22, gübre maliyetleri ise yüzde 8 arttı.
Bu artışlarda İran savaşı nedeniyle yükselen enerji ve doğal gaz fiyatlarının etkisi dikkat çekiyor.
GÖÇMEN OPERASYONLARI İŞGÜCÜNÜ ETKİLEDİ
Tarım sektöründeki bir diğer sorun ise işgücü.
Teksas, Oklahoma ve Kansas’taki yetiştirici birliklerinin ortak açıklamasına göre sığır üretiminin yoğun olduğu bölgelerde gerçekleştirilen göçmenlik operasyonları bazı çalışanların işe gitmemesine ve sektörde aksamalara yol açtı.
Birlikler binlerce hayvan sevkiyatının geciktiğini ve üreticilerin milyonlarca dolarlık kayıp ve ek maliyetle karşı karşıya kaldığını savundu.
TARIM EYALETLERİNDE YARIŞ YAKIN
Tartışmanın siyasi boyutu ise kasım ara seçimleri öncesinde yakından izleniyor.
Trump, 2024 başkanlık seçiminde Kansas’ı 16 puandan fazla farkla kazanmıştı. Ancak Vox’un aktardığı RealClearPolitics ortalamasında Demokrat Adam Hamilton, Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall’ın yalnızca 1,5 puan gerisinde ölçülüyor.
Iowa’da Demokrat Josh Turek Senato yarışındaki anketlerde Cumhuriyetçi Ashley Hinson’ın yaklaşık yarım puan önünde bulunurken, Nebraska’da Demokratlara yakın bağımsız aday Dan Osborn ile Cumhuriyetçi Senatör Pete Ricketts arasındaki yarış da yakın seyrediyor.
Ancak bu tabloyu yalnızca sığır eti politikasına bağlamak mümkün değil.
Vox, Demokratların tarım eyaletlerindeki performansının ülke genelindeki siyasi eğilimlerden de etkilendiğini, ayrıca kırsal seçmenlerin anketlerde eksik temsil edilmesi gibi ölçüm hatalarının sonuçları değiştirebileceğini özellikle belirtiyor.
Buna karşılık bazı Cumhuriyetçi adayların sığır eti ithalatına karşı mesafe koyması, hayvancılık sektöründeki tepkinin parti içinde de dikkate alındığını gösteriyor.
İNDİRİM KÜÇÜK TEPKİ BÜYÜK
Trump yönetiminin et fiyatlarını düşürmek için attığı adım, tüketici açısından oldukça sınırlı bir sonuç ortaya koyuyor.
En iyi senaryoda kıymanın pound fiyatını yaklaşık 2 sent düşürmesi beklenen düzenleme, Amerikan sığır yetiştiricilerinin gelecekteki gelirlerine ilişkin kaygılarını artırdı.
Kasım seçimleri öncesinde tarım eyaletlerindeki yakın yarışların tek nedeni et politikası değil. Ancak ithal sığır eti kararı, zaten artan maliyetler ve ticaret sorunlarından şikâyetçi olan çiftçilerle Trump yönetimi arasındaki yeni tartışma başlıklarından biri oldu.
