2016 yılında Nobel Tıp Ödülü’nü kazanan Japon bilim insanı Yoshinori Ohsumi’nin araştırmaları, hücrelerin hasarlı parçalarını parçalayarak yeniden kullanmasını sağlayan otofaji mekanizmasının anlaşılmasını sağladı.
Bu çığır açan keşif, hücrelerin sadece birkaç gün gibi kısa bir sürede kendilerini yenileyebileceğini ve yaşlanma belirtilerini hücresel boyutta tersine çevirebileceğini gösterse de otofajinin kaç saatlik açlıktan sonra başladığına ilişkin kesin bir bilimsel eşik bulunmuyor.
Otofajinin keşfi Nobel Ödülü getirdi
Yoshinori Ohsumi, maya hücreleri üzerinde yaptığı araştırmalarda hücresel atıkların nasıl parçalandığını inceledi. Hücrelerdeki parçalama mekanizmasını geçici olarak engelleyerek normalde hızla yok olan atıkların birikmesini sağladı ve bu süreci mikroskop altında gözlemledi.
Ohsumi’nin çalışmaları, otofajide görev alan genlerin belirlenmesine önemli katkı sağladı. Bilim insanı, bu araştırmaları sayesinde 2016 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü kazandı.
Otofaji kaç saatlik açlıktan sonra başlıyor?
İnternette otofajinin 12, 16 veya 24 saatlik açlığın ardından başladığı sıkça öne sürülüyor, ancak insanlarda bu sürecin tam olarak hangi saatte etkinleştiğini gösteren kesin bir veri bulunmuyor.
Araştırmalar, açlığın otofajiyi etkileyebildiğini ortaya koysa da sonuçların tüm organlar için aynı olduğu söylenemiyor. Beslenme dışında uyku, biyolojik saat ve hücrenin enerji durumu da bu mekanizmanın düzenlenmesinde rol oynuyor. Bu nedenle otofajiyi desteklemek için mutlaka uzun süre aç kalmak gerektiği kanıtlanmış değil.
Uzun süreli oruç risk taşıyabilir
Günlerce süren açlık; baş ağrısı, baş dönmesi ve elektrolit dengesizlikleri gibi sorunlara yol açabiliyor. Özellikle diyabet hastalarının, düzenli ilaç kullananların ve kronik hastalığı bulunanların uzun süreli oruç uygulamalarından önce doktorlarına danışması gerekiyor.
Otofaji üzerine yapılan araştırmalar hücresel yenilenme açısından önemli bulgular sunsa da bu mekanizmanın insanlarda yaşlanmayı yavaşlattığı veya yaşam süresini uzattığı henüz kesin olarak gösterilmiş değil.
