İran’ın Batı Azerbaycan eyaletine bağlı Hoy kentinde yer alan ve İlhanlılar (1256-1353) döneminde inşa edilen kubbesiz Mutellib Han Camisi, Kaçar Hanedanlığı döneminde yıkılan kısımlarının yeniden inşa edilmesi ile birlikte günümüz ihtişamına kavuştu.
İran’daki camiler arasında 12,5 metre yüksekliğindeki mihrabı, 15 metrelik revakı ve 25 metrelik eyvanı ile öne çıkan Mutellib Han Camisi, özgün mimari özellikleri bünyesinde barındırıyor.
İç ve dış cephesi geometrik dizilimli ancak desensiz tuğlalarla örülen cami, kare planlı ibadet alanı ve iki katlı mimarisiyle dikkati çekiyor.
Mihrabının üst kısmı geometrik alçı süslemelerle (mukarnas) bezeli yapının ikinci katında, kadınlar için ahşap korkuluklarla ayrılmış özel alanlar yer alıyor.
Vaktiyle talebelerin dini eğitim de aldığı caminin ikinci katına, yapının dört köşesindeki merdivenlerle ulaşılabiliyor.
Son şekli Kaçar Hükümdarı Feth Ali Şah’ın veliahdı Abbas Mirza’nın başkuyumcusu Mutellib Han tarafından verilen camide kubbe bulunmazken, ibadet alanının ön cephesinde süs havuzunun yer aldığı geniş bir avlu bulunuyor.
İslamiyet’in ilk mescitleri örnek alınarak tasarlandı
Rivayete göre caminin kubbesiz inşa edilmesinin temel sebebi, Hazreti Muhammed (Sallallahu aleyhi ve sellem) dönemindeki ilk mescitlerin üzerinin açık olmasına dayandırılıyor. Mutellib Han Camisi’nin de bu anlayış doğrultusunda İslamiyet’in ilk mescitleri örnek alınarak tasarlandığı ifade ediliyor.
Öte yandan, iklim şartlarının olumsuz etkilerini önlemek amacıyla camiye daha sonradan 18 metre açıklığında, taşınabilir hafif metalden bir kubbe eklendi.
Muhtelif dönemlerde restore edilen Mutellib Han Camisi, 19 Mart 2000’de İran Ulusal Eserler Listesi’ne dahil edildi.
