Grip Aşısının Kimlere ve Ne Zaman Yapılması Gerekir?

Grip Aşısının Kimlere ve Ne Zaman Yapılması Gerekir?

Grip, influenza virüslerinin neden olduğu; ateş, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrısı, halsizlik ve baş ağrısı gibi belirtilerle seyreden bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Çoğu kişi gribi birkaç gün içinde atlatsa da özellikle yaşlılarda, küçük çocuklarda, gebelerde ve kronik hastalığı bulunan kişilerde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Grip aşısı, hastalığa yakalanma riskini azaltmanın ve grip geçirildiğinde ağır seyir, hastaneye yatış ve komplikasyon ihtimalini düşürmenin en etkili yollarından biridir. Ancak aşının kimlere önerildiği, hangi dönemde yapılması gerektiği ve hangi durumlarda dikkatli olunacağı konusunda doğru bilgi sahibi olmak önemlidir.

Grip Aşısı Nedir ve Neden Her Yıl Yapılır?

Grip aşısı, o sezon yaygın olması beklenen influenza virüslerine karşı bağışıklık oluşturmayı amaçlar. Grip virüsleri zaman içinde değişebildiği için aşının içeriği her sezon yeniden değerlendirilir. Ayrıca aşıyla oluşan bağışıklık zamanla azalabileceğinden, önceki yıllarda grip aşısı olmuş kişilerin de yeni sezonda tekrar aşılanması gerekebilir.

Grip aşısı yüzde 100 koruma sağlamasa da hastalığa yakalanma olasılığını ve özellikle ağır hastalık riskini azaltabilir. Aşı olan kişilerde grip görülse bile belirtiler daha hafif seyredebilir.

Grip Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?

Grip aşısı, özellikle grip nedeniyle komplikasyon gelişme riski yüksek olan kişilere önerilir. Bu gruplar şunlardır:

• 65 yaş ve üzerindeki kişiler,
• Gebeler ve gebelik planlayanlar,
• 6 ay-5 yaş arasındaki çocuklar, özellikle 2 yaşından küçük çocuklar,
• Astım, KOAH ve diğer kronik akciğer hastalıkları bulunanlar,
• Kalp hastalığı veya kalp-damar sistemi rahatsızlığı olanlar,
• Diyabet hastaları,
• Böbrek, karaciğer veya nörolojik hastalığı bulunanlar,
• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar,
• Aşırı kilolu veya obez bireyler,
• Huzurevi, bakım evi veya uzun süreli bakım merkezlerinde kalanlar,
• Sağlık çalışanları,
• Kalabalık ortamlarda yaşayan veya çalışan kişiler,
• Grip hastalığı açısından riskli kişilerle aynı evde yaşayanlar.

Risk grubunda olmayan sağlıklı yetişkinler de gripten korunmak, iş veya okul kaybını azaltmak ve çevresindeki kişilere virüs bulaştırma ihtimalini düşürmek amacıyla grip aşısı yaptırabilir.

Gebelikte Grip Aşısı Yapılır mı?

Gebelikte bağışıklık sistemi ve solunum sistemi üzerinde meydana gelen değişiklikler, grip enfeksiyonunun daha ağır seyretmesine neden olabilir. Bu nedenle grip aşısı, gebelere genel olarak önerilen aşılardan biridir.

Grip aşısı gebeliğin herhangi bir döneminde uygulanabilir. Gebelik planlayan kişiler de doktorlarıyla görüşerek aşılanma zamanını belirleyebilir. Gebelikte uygulanacak aşının türü ve uygunluğu mutlaka sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

Çocuklara Grip Aşısı Kaç Aydan İtibaren Yapılır?

Grip aşısı genel olarak 6 aylıktan itibaren uygulanabilir. Daha önce hiç grip aşısı olmamış bazı çocuklarda, yaşa ve kullanılan aşıya göre birden fazla doz gerekebilir. Bu nedenle çocuklarda doz sayısı ve dozlar arasındaki süre, çocuk doktoru tarafından belirlenmelidir.

6 aydan küçük bebeklere grip aşısı uygulanmaz. Bu bebekleri korumak için anne, baba, kardeşler, bakıcılar ve bebeğe yakın temas eden diğer kişilerin grip aşısı olması; el hijyenine dikkat edilmesi ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması önemlidir.

Grip Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?

Grip aşısının, grip sezonu başlamadan önce yapılması idealdir. Türkiye’de grip vakaları çoğunlukla sonbahar ve kış aylarında artar. Bu nedenle aşının genellikle eylül ve ekim aylarında yaptırılması uygun bir dönemdir.

Aşıdan sonra bağışıklığın oluşması yaklaşık iki hafta sürebilir. Ancak bu dönemde aşı yaptıramayan kişilerin aşı sezonu ilerlemiş olsa bile sağlık kuruluşlarına danışması gerekir. Grip vakaları devam ettiği sürece, özellikle risk grubundaki kişiler için geç dönemde aşı olmak da fayda sağlayabilir.

Grip Aşısı Her Yıl Tekrarlanmalı mı?

Grip aşısının her yıl tekrarlanması çoğu kişi için önerilir. Bunun iki temel nedeni vardır:

• Grip virüslerinin yapısı zaman içinde değişebilir.
• Aşıyla oluşan bağışıklık zamanla azalabilir.

Önceki sezon grip aşısı olmuş olmak, yeni sezonda aşı olmaya gerek olmadığı anlamına gelmez. Her yılın aşı içeriği ve kişinin sağlık durumu yeniden değerlendirilmelidir.

Grip Aşısı Kimlere Yapılmamalı veya Dikkatle Uygulanmalıdır?

Grip aşısı çoğu kişi için güvenli kabul edilir. Ancak aşağıdaki durumlarda aşı öncesinde mutlaka doktora veya sağlık çalışanına bilgi verilmelidir:

• Önceki grip aşısı dozundan sonra ciddi alerjik reaksiyon gelişmiş olması,
• Aşının içindeki herhangi bir maddeye karşı bilinen ciddi alerji bulunması,
• Grip aşısı sonrasında Guillain-Barré sendromu öyküsü olması,
• Orta veya ağır şiddette ateşli bir hastalık geçirilmesi,
• Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya tedavi bulunması,
• Çocuklarda daha önce aşıya bağlı ciddi bir reaksiyon yaşanması.

Hafif nezle veya hafif bir üst solunum yolu enfeksiyonu, çoğu zaman grip aşısı için kesin engel değildir. Bununla birlikte aşının uygulanıp uygulanmayacağına sağlık çalışanı kişinin genel durumunu değerlendirerek karar vermelidir.

Grip Aşısı Yan Etki Yapar mı?

Grip aşısından sonra iğne yapılan bölgede ağrı, kızarıklık veya hafif şişlik görülebilir. Bazı kişilerde kısa süreli halsizlik, baş ağrısı, kas ağrısı veya hafif ateş ortaya çıkabilir. Bu etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden azalır.

Grip aşısı grip hastalığına neden olmaz. Aşı sonrasında görülen hafif belirtiler, bağışıklık sisteminin yanıtıyla ilişkili olabilir. Nefes almada güçlük, yüzde veya boğazda şişme, yaygın döküntü, bayılma hissi ya da ciddi ve hızlı gelişen bir reaksiyon olursa acilen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Grip Aşısı Gripten Tamamen Korur mu?

Grip aşısı tüm grip vakalarını önleyemeyebilir. Bunun nedeni, dolaşımdaki virüslerin aşı içeriğindeki virüslerden farklılaşabilmesi ve kişinin bağışıklık yanıtının yaşa veya sağlık durumuna göre değişebilmesidir.

Buna rağmen grip aşısı, özellikle risk grubundaki kişilerde ağır hastalık, zatürre, hastaneye yatış ve grip kaynaklı komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olur. Aşı; maske kullanımı, el hijyeni, kapalı ortamların havalandırılması ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınma gibi önlemlerle birlikte daha etkili bir korunma sağlar.

Grip Aşısı ile Koronavirüs Aşısı Aynı Anda Yapılır mı?

Grip aşısı ile diğer aşıların aynı dönemde uygulanıp uygulanamayacağı kişinin yaşı, sağlık durumu, kullanılan aşılar ve güncel sağlık otoritelerinin önerilerine göre değerlendirilir. Bazı durumlarda aşılar aynı gün, farklı enjeksiyon bölgelerine uygulanabilir. Ancak özellikle kronik hastalığı, gebeliği veya bağışıklık sistemiyle ilgili bir durumu olan kişilerin aşı takvimini doktorlarıyla planlaması gerekir.

Gripten Korunmak İçin Başka Neler Yapılabilir?

• Eller sık sık sabun ve suyla yıkanmalıdır.
• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burun dirsek içiyle ya da tek kullanımlık mendille kapatılmalıdır.
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçınılmalıdır.
• Kalabalık ve kapalı ortamlar düzenli olarak havalandırılmalıdır.
• Kişisel eşyalar, bardaklar ve havlular ortak kullanılmamalıdır.
• Grip belirtileri olan kişiler mümkün olduğunca evde dinlenmeli ve çevresindekilerle temasını azaltmalıdır.
• Yüksek risk grubunda bulunan kişiler belirtiler başladığında erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

Sonuç: Grip Aşısı İçin En Doğru Zamanı Kaçırmayın

Grip aşısı özellikle 65 yaş üzerindekiler, gebeler, küçük çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar, bağışıklığı zayıf kişiler ve sağlık çalışanları için önem taşır. Aşının grip sezonu başlamadan, çoğunlukla eylül ve ekim aylarında yapılması idealdir. Ancak bu dönemde aşı olamayan kişiler, grip vakaları devam ettiği sürece doktorlarına danışarak daha geç tarihte de aşı yaptırabilir.

Grip aşısı yaptırmadan önce mevcut hastalıklar, kullanılan ilaçlar, gebelik durumu ve geçmişte yaşanan aşı reaksiyonları sağlık çalışanına bildirilmelidir. Kişiye özel en doğru karar, doktor veya yetkili sağlık personelinin değerlendirmesiyle verilmelidir.