Göğüs ağrısı ne zaman tehlikelidir

Göğüs Ağrısı Ne Zaman Tehlikelidir?

Göğüste aniden başlayan bir baskı, derin nefes alırken hissedilen batma veya göğsün ortasında oluşan yanma… Göğüs ağrısı farklı şekillerde ortaya çıkabilir ve her zaman kalp hastalığı anlamına gelmez. Reflü, kas zorlanması ve kaygı gibi nedenlerle de görülebilir. Ancak bazı durumlarda kalp krizi, akciğer embolisi veya aort diseksiyonu gibi acil müdahale gerektiren hastalıkların belirtisi olabilir.

Şu anda yeni başlayan veya açıklanamayan göğüs ağrınız varsa ve buna nefes darlığı, soğuk terleme, bayılma ya da kola, sırta veya çeneye yayılan ağrı eşlik ediyorsa okumaya devam etmek yerine 112’yi arayın. Ağrının çok şiddetli olmasını veya belirli bir süre geçmesini beklemeyin.

Hangi Göğüs Ağrıları Acil Değerlendirme Gerektirir?

Göğüs ağrısının tehlikeli olup olmadığını yalnızca şiddetine veya yerine bakarak anlamak mümkün değildir. Hafif bir rahatsızlık ciddi bir hastalığın işareti olabilirken şiddetli bir ağrı kas ve iskelet sisteminden kaynaklanabilir. Ağrının başlangıcı, süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

Aşağıdaki durumlardan biri varsa 112’den yardım isteyin:

• Göğüste yeni başlayan baskı, sıkışma, ağırlık veya ezilme hissi: Özellikle birkaç dakika süren, tekrarlayan ya da dinlenirken ortaya çıkan yakınmalar.
• Yayılan ağrı: Bir veya iki kola, omuzlara, sırta, boyna, çeneye ya da üst karın bölgesine yayılan rahatsızlık.
• Eşlik eden sistemik belirtiler: Soğuk terleme, bulantı, kusma, belirgin halsizlik, baş dönmesi veya bayılma.
• Ani nefes darlığı: Özellikle göğüs ağrısı, kanlı balgam, çarpıntı veya tek bacakta şişlikle birlikte gelişmesi.
• Bir anda en yüksek şiddetine ulaşan ağrı: Göğüsten sırta yayılan çok şiddetli ağrı; buna konuşma bozukluğu, kol veya bacakta güçsüzlük eşlik etmesi.
• Ani başlayan tek taraflı göğüs ağrısı ve solunum güçlüğü: Özellikle göğüs travması sonrasında veya bilinen akciğer hastalığı bulunan kişilerde.

Bilinen kalp hastalığınız varsa, daha önce yaşadığınız ağrıdan farklı bir ağrı gelişmesi veya alışılmış yakınmaların daha az eforla, daha sık ya da istirahatte ortaya çıkması da acil değerlendirme gerektirir.

Göğüs Ağrısında Belirtiler ve Başvuru Aciliyeti

Aşağıdaki tablo, farklı belirti örüntülerini anlamaya yardımcı olur. Tablo tanı koymak veya ciddi bir hastalığı dışlamak için kullanılamaz. Belirtiler birbirine benzeyebilir ve aynı kişide birden fazla neden bulunabilir.

Göğüs Ağrısının Hayati Tehlike Oluşturabilen Nedenleri

Kalp Krizi ve Akut Koroner Sendrom

Kalbi besleyen damarlardaki kan akımının ciddi biçimde azalması veya kesilmesi, kalp kasında hasara yol açabilir. Kalp krizinde göğsün ortasında baskı, dolgunluk, sıkışma veya yanma hissi görülebilir. Ağrı sol kola yayılabilir ancak yalnızca sol tarafta olması gerekmez; sağ kol, her iki omuz, çene, sırt veya üst karında da hissedilebilir.

Kadınlarda da en sık belirtilerden biri göğüs rahatsızlığıdır; bunun yanında bulantı, nefes darlığı ve olağandışı yorgunluk daha belirgin olabilir. Yaşlılarda ve diyabeti olan kişilerde belirgin göğüs ağrısı olmadan da kalp krizi gelişebilir. Bu nedenle “Göğsüm çok ağrımıyor, kalp krizi olamaz” düşüncesi güvenli değildir.

Akciğer Embolisi

Akciğer embolisi, çoğunlukla bacak toplardamarlarında oluşan bir pıhtının akciğer damarlarına ulaşarak tıkanıklık oluşturmasıdır. Ani nefes darlığı, nefes alırken artan göğüs ağrısı, hızlı kalp atımı, bayılma veya kanlı balgam görülebilir. Bu belirtilerin hepsinin bir arada bulunması gerekmez.

Yakın zamanda ameliyat geçirmek, uzun süre hareketsiz kalmak, daha önce pıhtı öyküsü bulunması, aktif kanser, gebelik, doğum sonrası dönem ve östrojen içeren bazı ilaçlar riski artırabilir. Bu risklerden biriyle birlikte ani göğüs ağrısı veya nefes darlığı gelişirse beklenmemelidir.

Aort Diseksiyonu

Aort diseksiyonu, kalpten çıkan ana atardamarın duvar katmanları arasında ayrışma oluşmasıdır. Genellikle bir anda başlayan ve başlangıçta çok şiddetli olan göğüs veya sırt ağrısıyla kendini gösterebilir. Ağrı bazen yırtılma hissi şeklinde tarif edilir; ancak bu tarifin olmaması hastalığı dışlamaz. Bayılma veya inme benzeri belirtiler eşlik edebilir. Acil müdahale gerektirir.

Pnömotoraks

Akciğer ile göğüs duvarı arasındaki boşluğa hava kaçması, akciğerin kısmen veya tamamen sönmesine neden olabilir. Ani başlayan, çoğunlukla tek taraflı göğüs ağrısı ve nefes darlığı tipiktir. Travma sonrasında gelişebileceği gibi kendiliğinden de ortaya çıkabilir. Bazı türleri kısa sürede dolaşımı ve solunumu bozabilir.

Her Göğüs Ağrısı Kalpten mi Kaynaklanır?

Hayır. Göğüs kafesindeki kaslar, kaburgalar, yemek borusu, akciğerler ve çevre dokular da ağrıya neden olabilir. Bununla birlikte daha az tehlikeli bir nedeni düşündüren özellikler, tek başına acil durumları elemek için yeterli değildir.

Kas ve Göğüs Duvarı Ağrıları

Ağır kaldırma, alışılmadık egzersiz, uzun süre uygunsuz pozisyonda kalma veya şiddetli öksürük sonrasında ortaya çıkabilir. Ağrı belirli bir noktada hissedilebilir ve hareketle ya da bastırmakla artabilir. Kaburgaların göğüs kemiğiyle birleştiği bölgelerdeki kıkırdak dokunun ağrılı durumu olan kostokondrit de benzer yakınmalara yol açabilir.

Reflü ve Yemek Borusu Kaynaklı Ağrı

Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması göğüs arkasında yanmaya neden olabilir. Yemek sonrasında artış, yatınca kötüleşme ve ağza ekşi tat gelmesi reflüyü düşündürür. Ancak kalp kaynaklı ağrı da hazımsızlık veya yanma gibi hissedilebilir. Mide ilacıyla rahatlamak kalp krizini kesin olarak dışlamaz.

Panik Atak ve Kaygı

Panik atakta göğüste sıkışma, çarpıntı, hızlı nefes alma, ellerde uyuşma ve yoğun korku görülebilir. Bu belirtiler gerçektir ve oldukça rahatsız edici olabilir. Yine de ilk kez yaşanan, önceki ataklardan farklı olan veya acil uyarı işaretleri taşıyan bir tabloya muayene olmadan “panik atak” denmemelidir.

Akciğer Enfeksiyonları ve Kalp Çevresi İltihabı

Zatürre ve akciğer zarını etkileyen durumlarda öksürük, ateş ve nefesle artan ağrı görülebilir. Kalp zarının iltihabı olan perikarditte ise ağrı derin nefesle veya sırtüstü yatınca artabilir. Bu tür ağrılar da tıbbi değerlendirme gerektirir; özellikle nefes darlığı, bayılma veya genel durumda bozulma varsa acil yardım alınmalıdır.

Göğüs Ağrısı Kaç Dakika Sürerse Tehlikelidir?

Göğüs ağrısında güvenli kabul edilebilecek kesin bir süre sınırı yoktur. Birkaç dakikadan uzun süren veya gelip giden baskı tarzı ağrı kalp krizi açısından uyarıcıdır. Ancak ciddi eşlik eden belirtiler varsa süre tutmak ve ağrının geçmesini beklemek doğru değildir.

Saniyelik batmalar kalp damar tıkanıklığına bağlı ağrı için daha az tipik olsa da yalnızca kısa sürmesiyle bir ağrının önemsiz olduğuna karar verilemez. Benzer şekilde ağrının dinlenince geçmesi de her zaman güven vermez. Yürürken veya merdiven çıkarken ortaya çıkan ve durunca azalan göğüs baskısı, kalbin yeterli kan alamadığını gösterebilir ve geciktirilmeden değerlendirilmelidir. Yeni başlamışsa, giderek artıyorsa veya istirahatte de oluyorsa acil yardım gerekir.

Göğüs Ağrısı Olduğunda Ne Yapılmalı?

• Aktiviteyi bırakın: Eforu durdurun ve rahat nefes alabildiğiniz güvenli bir pozisyonda dinlenin.
• Acil belirtilerde 112’yi arayın: Bulunduğunuz yeri, ağrının başlangıcını ve eşlik eden belirtileri açıkça belirtin.
• Kendi aracınızı kullanmayın: Yolda bayılma veya ritim bozukluğu gelişebilir. Ambulans ekibi gerektiğinde erken müdahale sağlayabilir.
• Yalnız kalmayın: Mümkünse bir yakınınıza haber verin. Güvenliyse kapıyı açarak sağlık ekibinin ulaşmasını kolaylaştırın.
• Rastgele ilaç almayın: Aspirin dahil ilaç kullanımı için 112 görevlisinin veya hekimin yönlendirmesine uyun. Daha önce size reçete edilen acil durum ilacı varsa yalnızca belirtilen plana göre kullanın; ilaç almak yardım çağrısını geciktirmesin.
• Bilinç ve solunumu kontrol edin: Yanınızdaki kişi yanıtsızsa ve normal nefes almıyorsa 112’yi arayın, telefonu hoparlöre alın ve görevlinin yönlendirmesiyle kalp masajına başlayın. Varsa otomatik eksternal defibrilatörün sesli talimatlarını izleyin.

Ağrıyı yürüyerek test etmeye çalışmak, sigara içmek veya ağrı kesiciyle bastırıp beklemek güvenli değildir.

Acil Belirti Yoksa Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Acil uyarı işaretleri bulunmasa bile yeni başlayan, nedeni açıklanamayan, devam eden veya tekrarlayan göğüs ağrısı için tıbbi değerlendirme alınmalıdır. Yeni ve açıklanamayan yakınmalarda aynı gün değerlendirme uygun olabilir; ağrı sürüyorsa veya kötüleşiyorsa acil servise başvurulmalıdır.

Sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, bilinen kalp-damar hastalığı ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü değerlendirmede önem taşır. Bununla birlikte genç olmak veya bilinen risk faktörü bulunmaması ciddi nedenleri tamamen dışlamaz.

Göğüs Ağrısının Nedeni Nasıl Anlaşılır?

Hekim, ağrının özelliklerini ve sağlık öyküsünü değerlendirir; tansiyon, nabız, oksijen düzeyi ve fizik muayene bulgularını inceler. Şüphe edilen nedene göre şu testlerden yararlanılabilir:

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini, bazı ritim bozukluklarını ve kalp damar tıkanıklığına ilişkin bulguları değerlendirmeye yardımcı olur.
• Troponin testi: Kalp kası hasarını araştırır. Belirtilerin başlangıç zamanına ve kullanılan teste göre tekrar ölçüm gerekebilir.
• Akciğer grafisi: Bazı akciğer ve göğüs kafesi sorunlarını değerlendirmek için kullanılabilir.
• Ekokardiyografi veya bilgisayarlı tomografi: Klinik şüpheye göre kalp yapıları, akciğer damarları ya da aort incelenebilir.

Tek bir normal EKG veya çok erken dönemde normal çıkan bir kan testi, her durumda kalp krizini dışlamaz. Testlerin birlikte ve zamanlama dikkate alınarak yorumlanması gerekir. Evde normal tansiyon, nabız veya akıllı saat ölçümü görmek de ciddi bir durumu elemek için yeterli değildir.

Göğüs Ağrısı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sol Göğüs Ağrısı Her Zaman Kalp Krizi midir?

Hayır. Sol taraftaki ağrı kas, kaburga veya akciğer kaynaklı olabilir. Buna karşılık kalp krizi ağrısı yalnızca solda değil, göğsün ortasında veya başka bölgelerde de hissedilebilir. Yerinden çok ağrının özellikleri ve eşlik eden belirtiler önemlidir.

Nefes Alırken Göğüste Batma Tehlikeli midir?

Kas veya akciğer zarı kaynaklı nedenlerle görülebilir; ancak akciğer embolisi ve pnömotoraks gibi acil durumlarda da ortaya çıkabilir. Ani başlangıç, nefes darlığı, bayılma veya kanlı balgam varsa acil yardım alınmalıdır.

Göğüs Ağrısının Geçmesi Tehlikenin Geçtiği Anlamına Gelir mi?

Hayır. Kalp kaynaklı yakınmalar gelip gidebilir. Özellikle baskı tarzındaki ağrıya terleme, bulantı, nefes darlığı veya yayılma eşlik ettiyse, ağrı geçmiş olsa bile acil değerlendirme gerekir.

Gençlerde Göğüs Ağrısı Önemsenmeli mi?

Evet. Gençlerde kas-iskelet sistemi ağrıları daha sık görülse de kalp ve akciğerle ilgili ciddi hastalıklar mümkündür. Efor sırasında göğüs ağrısı, bayılma, belirgin çarpıntı veya ailede genç yaşta ani ölüm öyk