Sonbahar ve kış aylarında güneş ışığından yeterince yararlanılamaması, D vitamini eksikliği riskini artırabiliyor. Uzmanlar, özellikle risk grubundaki kişilerin bilinçsiz takviye kullanımından kaçınması gerektiğini belirtiyor.
Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Köroğlu, D vitamini düzeylerinin mevsimlere göre değişebildiğini ancak güneşe maruz kalma süresi, yaş, cilt tipi, beslenme ve yaşam tarzı gibi faktörlerin de etkili olduğunu söyledi.
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ HER ZAMAN BELİRTİ VERMİYOR
D vitamininin kemik ve kas sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Köroğlu, eksikliğin bazı kişilerde herhangi bir belirtiye yol açmayabileceğini ifade etti.
Köroğlu, “Belirti olduğunda halsizlik, kas güçsüzlüğü, yaygın kas-kemik ağrıları ve özellikle ileri eksiklikte hareketle ilişkili yakınmalar görülebiliyor. Ancak yorgunluk ve halsizlik çok farklı nedenlerden kaynaklanabileceği için yalnızca bu belirtilere bakarak D vitamini eksikliği olduğu söylenemez” dedi.
D vitamininin kalsiyum ve fosfor metabolizmasında önemli rol oynadığını kaydeden Köroğlu, bağışıklık sisteminin normal işleyişine de katkı sağladığını belirtti.
YAZIN GÜNEŞLENMEK KIŞ İÇİN YETERLİ OLMAYABİLİR
Yaz aylarında güneşlenmenin kış boyunca yeterli D vitamini düzeyini garanti etmediğini vurgulayan Köroğlu, güneş ışığından yararlanırken cilt sağlığının korunması gerektiğini söyledi.
Köroğlu, “D vitamini üretimi güneşin açısı, mevsim, günün saati, cilt tipi, yaş, giyinme ve güneş koruyucu kullanımı gibi birçok faktörden etkileniyor. Amaç uzun süre ve kontrolsüz güneşlenmek değil, cilt kanseri riskini artırmadan güvenli güneş maruziyeti sağlamak. Özellikle güneş yanığından kaçınılmalı” ifadelerini kullandı.
BU KİŞİLERDE EKSİKLİK RİSKİ DAHA YÜKSEK
Güneşe az çıkanlar, sürekli kapalı ortamlarda bulunanlar, ileri yaştaki kişiler ve koyu cilt pigmentasyonuna sahip bireylerde D vitamini eksikliği riskinin daha yüksek olabileceğini belirten Köroğlu, emilim bozukluğu ve obezitesi bulunan kişilerin de risk grubunda yer aldığını söyledi.
D vitamini düzeyinin 25-hidroksi D vitamini [25(OH)D] kan testiyle değerlendirildiğini aktaran Köroğlu, herkesin rutin olarak test yaptırmasının gerekli olmadığını, test kararının kişinin sağlık durumu ve risk faktörlerine göre hekim tarafından verilmesi gerektiğini ifade etti.
YÜKSEK DOZ D VİTAMİNİ BÖBREK SORUNLARINA YOL AÇABİLİR
D vitamini takviyelerinin kontrolsüz kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Köroğlu, yüksek doz alımının ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulundu.
Köroğlu, “D vitamininde ‘daha yüksek, daha iyi’ yaklaşımı doğru değil. Yanlış ve yüksek doz kullanım toksisiteye yol açabilir. Hiperkalsemi, bulantı-kusma, aşırı susama, sık idrara çıkma ve böbrek sorunları gibi sonuçlar ortaya çıkabilir” dedi.
Özellikle yüksek doz tedavilerin kan düzeyi, kişinin riskleri ve hekim önerisi doğrultusunda planlanması gerektiğini belirtti.
D VİTAMİNİ HANGİ BESİNLERDE BULUNUYOR?
D vitamini alımında beslenmenin de önemli olduğunu ifade eden Köroğlu, somon gibi yağlı balıkların, yumurta sarısının ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş bazı süt ürünlerinin bu vitaminin kaynakları arasında bulunduğunu söyledi.
D vitamininin bağışıklık sisteminin normal işleyişinde rol oynadığını ancak tek başına enfeksiyonlardan korunmayı sağlamadığını vurgulayan Köroğlu, aşıların, el hijyeninin, yeterli uykunun ve dengeli beslenmenin de önem taşıdığını hatırlattı.
Köroğlu, D vitamini eksikliğinden şüphelenen kişilerin kendi kendilerine yüksek doz takviye kullanmak yerine hekime başvurmaları gerektiğini belirterek, sonbahar aylarında açık havada fiziksel aktivite yapılmasını ve dengeli beslenilmesini önerdi.
