BEİJİNG, 16 Ekim (Xinhua) — Çin’in araştırma geliştirme (Ar-Ge) harcamaları 2025 yılında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,2 artarak 3,93 trilyon yuana (yaklaşık 584,5 milyar ABD doları) ulaştı.
Çin Ulusal İstatistik Bürosu istatistikçisi Luo Qiushi cuma günkü basın toplantısında, 14. Beş Yıllık Plan döneminde (2021-2025) Ar-Ge harcamaları yıllık ortalama yüzde 10 oranında artan Çin’in an itibarıyla dünyada Ar-Ge’ye en fazla yatırım yapan ikinci ülke olduğunu söyledi.
Ar-Ge harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasıla içindeki payını gösteren Ar-Ge yoğunluğu geçen yıl 0,11 yüzde puan artarak yüzde 2,8’e yükseldi. Çin, bu oranla yüzde 2,72’lik Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ortalamasını ilk kez aşarak küresel ölçekte 12. sıraya yerleşti.
Ar-Ge faaliyetlerinin türüne göre bakıldığında, temel araştırma harcamaları yıllık bazda yüzde 13,3 artarak 283,46 milyar yuana, uygulamalı araştırma harcamaları yüzde 3,2 artarak 444,16 milyar yuana ve deneysel geliştirme harcamalarıysa yüzde 8,4 artışla 3,2 trilyon yuana ulaştı.
2025 yılında temel araştırmalara ayrılan finansmanın artış oranı, toplam Ar-Ge harcamalarındaki artış oranını 5,1 yüzde puan aşarak çift haneli büyüme ivmesini sürdürdü.
Çin, an itibarıyla temel araştırmalara sağlanan toplam finansman bakımından küresel ölçekte ikinci sırada yer alıyor.
İşletmelerin Ar-Ge harcamaları ilk kez 3 trilyon yuanı aşarak toplam harcamaların yüzde 77,4’ünü oluşturdu.
NBS’ye göre işletmeler, üst üste dört yıl boyunca ülkenin toplam Ar-Ge harcamalarının yüzde 77’sinden fazlasını karşılarken, toplam artışa katkıları yüzde 73,7’ye ulaştı. Böylelikle işletmeler, Çin’in Ar-Ge harcamalarındaki büyümenin temel itici gücü olma konumunu pekiştirdi.
2025 yılında toplam Ar-Ge harcamaları içinde devlete bağlı araştırma kurumlarının payı yüzde 11,6 ve yükseköğretim kurumlarının payı yüzde 8,7 olarak gerçekleşerek, bir önceki yıla göre önemli bir değişiklik göstermedi.
Bölgesel inovasyon merkezleri de süreçte önemli rol oynadı. 2025 yılında Beijing-Tianjin-Hebei bölgesinin Ar-Ge harcamaları yıllık bazda yüzde 10,3 artışla 536,82 milyar yuana, Yangtze Nehri Deltası’nın Ar-Ge harcamaları yüzde 8,7 artışla 1,22 trilyon yuana ve Guangdong’un Ar-Ge harcamaları yüzde 8,1 artışla 551,04 milyar yuana yükseldi.
Söz konusu üç büyük inovasyon merkezinin toplam Ar-Ge harcamaları, ülke toplamının yüzde 58,8’ini oluşturarak bir önceki yıla göre 0,4 yüzde puan arttı.
2025 yılında bilim ve teknolojiye yönelik ulusal mali harcamalar, oransal olarak yüzde 4,4 ve miktar olarak 55,53 milyar yuan artarak 1,32 trilyon yuana ulaştı.
Bu toplamın 447,32 milyar yuanını merkezi yönetimin, 871,12 milyar yuanını ise yerel yönetimlerin bilim ve teknoloji harcamaları oluşturdu. Bu, merkezi yönetimin harcamalarının yüzde 33,9, yerel yönetimlerin harcamalarının ise yüzde 66,1 arttığı anlamına geliyor.
Luo, genel olarak 2025 yılında Ar-Ge fonlarının ölçeğinin genişlemeye devam ettiğini ve temel araştırmalara ayrılan payın hızla arttığını söyledi.
Luo, önümüzdeki dönemde toplam Ar-Ge harcamalarını artırmaya, bilimsel ve teknolojik inovasyon alanındaki kapsayıcı politikaları güçlendirmeye ve inovasyon ihtiyaçlarıyla uyumlu bir bilim ve teknoloji finansman sistemi kurmaya yönelik çalışmaları yoğunlaştıracaklarını belirtti.
Luo ayrıca bilim ve teknoloji yatırımlarında mali kaynakların yönlendirici rolünden etkin şekilde yararlanılması, çeşitlendirilmiş yatırım yapısının geliştirilmesi ve bilim ve teknolojide yüksek düzeyde öz yeterlilik ve güç elde etme sürecinin hızlandırılması için sağlam güvence sağlanmasının gerekli olduğunu ifade etti.
