Avrupa Komisyonu, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı amaçlayan EU KIDS Act teklifini sundu. Teklif, 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açmasını engellemeyi; 13 ve 14 yaşındakiler için ise ebeveyn denetimli, sınırlı hesaplar öngörüyor. Düzenleme henüz yasalaşmadı ve yürürlüğe girmedi. Bu nedenle Avrupa Birliği genelinde yeni yasağın bugün uygulanmaya başladığı yönündeki ifadeler doğru değil.
Komisyonun önerisi yalnızca hesap açma yaşını değiştirmiyor. Sosyal medya, video paylaşım platformları, çevrim içi oyunlar ve çocukların kullandığı yapay zekâ hizmetleri için ek güvenlik kuralları da içeriyor.
Yaş Gruplarına Göre Erişim Nasıl Değişecek
Teklifte çocukların sosyal medyaya erişimi kademeli olarak düzenleniyor:
- 13 yaş altı: Sosyal medya hesabı açılamayacak. Çocuklara özel bazı video hizmetlerine, ebeveynin kendi hesabı üzerinden sınırlı erişim için ayrı bir istisna öngörülüyor.
- 13 ve 14 yaş: Ebeveyn veya vasi tarafından yönetilen sınırlı hesap kullanılabilecek. Bu hesaplarda günlük kullanım süresi en fazla bir saat olacak ve kişilerle iletişim ebeveyn onayına bağlanacak.
- 15 yaş ve üzeri: Gençler kendi hesaplarını açabilecek. Platformların, 18 yaşından küçük kullanıcılar için güvenli varsayılan ayarlar sunması gerekecek.
Dolayısıyla teklif, “15 yaş altındaki herkes sosyal medyadan tamamen çıkarılacak” anlamına gelmiyor. 13 yaşın altındakiler için hesap yasağı, 13–14 yaş grubu için ise ebeveyn denetimli erişim planlanıyor.
Platformların Tasarımı Da Değişebilir
Komisyon, çocukları koruma sorumluluğunun yalnızca ebeveynlere bırakılmaması gerektiğini savunuyor. Teklif kabul edilirse platformlar, hizmetlerinin çocuklar için güvenli olduğunu göstermekle yükümlü olacak.
Önerilen kurallar arasında çocukların uygulamada daha uzun süre kalmasını teşvik eden bazı tasarım özelliklerine sınırlamalar bulunuyor. Sürekli devam eden akışlar, otomatik oynatma ve kullanıcıyı tekrar uygulamaya çekmek için tasarlanan bildirimler bu kapsamda ele alınıyor. Çocukların tanımadıkları kişilerle iletişimi ve içerik önerilerinde kişisel verilerinin kullanılması için de daha sıkı koşullar hedefleniyor.
Bu hükümler sosyal medyanın ötesine uzanıyor. Çocukların erişebildiği yapay zekâ sohbet araçları, oyunlar ve uygulama mağazaları da teklifin farklı bölümlerinde yer alıyor. Hangi hizmete hangi yükümlülüğün uygulanacağı, yasama sürecinin sonunda kesinleşecek metne bağlı olacak.
Yaş Doğrulaması ve Gizlilik Gündemde
Yaş sınırının uygulanabilmesi için yalnızca kayıt ekranına doğum tarihi yazılması yeterli görülmüyor. Komisyon, platformlardan bağımsız yaş doğrulama çözümleri kullanılmasını öneriyor. Hedef, hizmete kişinin kimliğini veya ayrıntılı kişisel bilgilerini vermeden gerekli yaş eşiğini geçip geçmediğini kanıtlamak.
Bu bölüm, teklifin en önemli uygulama başlıklarından biri. Yaşın güvenilir biçimde doğrulanması ile kullanıcıların gizliliğinin korunması birlikte sağlanmak zorunda. Komisyon, üye ülkelerde ücretsiz doğrulama seçenekleri sunulmasını da planlıyor.
Yasak İçin Henüz Yürürlük Tarihi Yok
EU KIDS Act şu anda Avrupa Komisyonu’nun yasa teklifi aşamasında. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’ndeki görüşmeler sırasında maddeler değişebilir. Nihai metin kabul edilmeden tüm AB ülkelerinde geçerli yeni bir yasaktan veya kesin başlangıç tarihinden söz edilemez.
Bu aşamada kesin olan gelişme, Komisyonun yaşa göre farklı erişim kuralları ve platformlara yeni sorumluluklar içeren teklifini yayımlamış olması. Çocukların mevcut hesaplarını ve platformların işleyişini fiilen değiştirecek kuralların kapsamı, yasama sürecinin sonucunda belli olacak.
Kaynak: İndir
